Thuật ngữ Các thuật ngữ được sử dụng phổ biến nhất trong vận chuyển hàng hóa.

Logistics là một lĩnh vực rộng lớn. Hãy tưởng tượng hình ảnh những con tàu dài bằng bốn sân bóng đá xếp hàng tại các siêu cảng, hoặc những xe tải phủ kín gần như mọi đoạn đường cao tốc. Đây là ngành công nghiệp âm thầm thúc đẩy hầu hết mọi khía cạnh của nền kinh tế toàn cầu. Suy cho cùng, ngay cả một kỹ thuật viên sửa máy tính xách tay có lẽ cũng sử dụng chiếc máy tính được vận chuyển từ nửa vòng trái đất.

Như bất kỳ ngành công nghiệp lớn nào, logistics sở hữu những thuật ngữ riêng — đầy rẫy chữ và từ viết tắt cùng cả thuật ngữ tiếng Pháp (tại sao không chứ?). Để giúp mọi thứ dễ dàng hơn, chúng tôi đã soạn ra các thuật ngữ được sử dụng phổ biến nhất trong lĩnh vực vận chuyển hàng hóa và giải thích một cách dễ hiểu.

• ADR
  Hiệp định Châu Âu về vận chuyển hàng hóa nguy hiểm bằng đường bộ. Khi ai đó nói “hàng hóa ADR,” ý họ là những vật liệu nguy hiểm cần được xử lý và chứng nhận đặc biệt khi vận chuyển bằng đường bộ.
• AWB (Air Waybill)
  Vận đơn hàng không: chứng từ không thể chuyển nhượng khi vận chuyển hàng hóa bằng máy bay. Chứng từ này xác nhận hàng hóa nào được vận chuyển và điểm đến là đâu.
• BAF
  Phí Bunker Adjustment Factor: khoản phụ phí mà công ty vận tải biển thêm vào để bù đắp cho sự biến động giá nhiên liệu. Hãy coi đó là “phụ phí nhiên liệu” khi vận chuyển bằng tàu.

• Vận đơn
  Chứng từ quan trọng trong vận tải đường biển. Chứng từ này đóng vai trò như biên lai, hợp đồng, và đôi khi là bằng chứng về quyền sở hữu hàng hóa.
• Pallet gù (Block pallet)
  Một loại kệ kê hàng, thường có kích thước 100 x 120 cm, hay được gọi là “anh em” của Euro pallet.

• Xác nhận đặt hàng
  Xác nhận bạn nhận được sau khi đặt hàng, để bạn biết đơn hàng đang được xử lý.

• BTI (Thông tin Thuế quan Ràng buộc)
  BTI do Hải quan cấp, giúp bạn phân loại hàng hóa theo đúng mã HS. Quyết định này nhằm tránh trả quá nhiều (hoặc quá ít) thuế.
• CAF
  Phụ phí Biến động Tỷ giá Ngoại tệ: phụ phí được thêm vào chi phí vận tải để bù đắp cho sự biến động tỷ giá hối đoái.

• CBAM
  Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon: biện pháp nhập khẩu của EU nhằm điều chỉnh giá một số mặt hàng phát thải carbon cao (thép, xi măng, phân bón, nhôm, điện, hydrogen) dựa trên lượng phát thải CO₂ trong quá trình sản xuất.
• CMR
  Bạn đã sẵn sàng nghe giải thích chưa? CMR là từ tiếng Pháp viết tắt 'Convention Relative au Contrat de Transport International de Marchandises par Route' (Công ước về Hợp đồng Vận tải Hàng hóa Quốc tế bằng Đường bộ). Đây là tài liệu bắt buộc trong vận tải đường bộ quốc tế.
• Vận chuyển có điều kiện (Conditioned transport)
  Vận chuyển với điều kiện cụ thể như kiểm soát nhiệt độ cho thực phẩm, hoa hoặc dược phẩm.
• Consolidation (Gom hàng)
  Kết hợp nhiều lô hàng nhỏ thành một đơn vị hàng lớn (ví dụ: chung một container) để tiết kiệm chi phí.

• Consignee
  Bên nhận hàng. Còn được gọi là “người mua” hoặc “người nhận.”

• Cross-docking
  Hàng hóa được chuyển trực tiếp từ phương tiện vận tải này sang phương tiện vận tải khác mà không cần lưu trữ lâu dài." Việc này giúp tiết kiệm thời gian và tiền bạc.
• Hải quan (Customs)
  Cơ quan biên giới kiểm tra hàng hóa nhập và xuất khỏi một quốc gia. Họ đảm bảo hàng hóa tuân thủ các quy định và thu thuế khi cần thiết.
• Phí lưu bãi (Demurrage)
  Phí phát sinh do lưu container tại cảng quá lâu. Hãy coi đó là “phí đậu xe muộn” của container.

• Phí lưu kho (Detention)
  Phí phát sinh do trả container về kho muộn. Phí này khác với phí lưu bãi, nhưng cũng nên tránh.

• Euro pallet
  Kệ kê hàng tiêu chuẩn có kích thước 80 x 120 cm. Loại kệ này được sử dụng nhiều nhất ở Châu Âu (và các khu vực khác).

• EUDR (Quy định về sản phẩm không gây phá rừng)
  Quy định mới của EU (có hiệu lực từ năm 2025/2026, tùy thuộc vào quy mô công ty) đảm bảo một số hàng hóa nhất định, như đậu nành, ca cao, cà phê, gỗ và cao su, không gây ra nạn phá rừng. Đọc thêm về quy định này trong bài viết: EUDR-Quy định về phá rừng (EUDR-Deforestationregulation). 

• FCL
  Vận Chuyển Hàng Nguyên: khi bạn gửi đủ hàng để lấp đầy toàn bộ container.

• Công ty Giao nhận (Forwarder)
  (Chúng tôi đó!) Bên logistics trung gian kết nối các nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu và nhà cung cấp dịch vụ vận tải.
• FTL
  Vận chuyển nguyên xe tải: tương tự FCL nhưng dành cho vận tải đường bộ.

• Tổng khối lượng (Gross weight)
  Tổng trọng lượng của hàng hóa cộng cả bao bì và kệ để hàng.
• Incoterms
  Các điều khoản thương mại quốc tế, do ICC ban hành, xác định trách nhiệm của người mua/người bán trong giao thương toàn cầu.

• Intermodal freight transport
  Vận tải đa phương thức: Sử dụng nhiều phương thức vận tải (ví dụ: xe tải + tàu hỏa + tàu biển) trong một chuyến chở hàng duy nhất.
• LCL
  Vận chuyển hàng lẻ: khi hàng hóa của bạn không chứa hết container và được vận chuyển với hàng hóa của người khác.

• Mét tải trọng (Loading meter)
  Đơn vị đo lường trong vận tải đường bộ, tương đương 1 mét trong khoang xe tải.
• LTL
  Vận chuyển hàng lẻ chưa đầy xe tải: tương đương LCL nhưng áp dụng cho vận tải đường bộ.
• Khối lượng tịnh (Net weight)
  Khối lượng sản phẩm thuần túy không gồm bao bì.
• Thông báo hàng đến (Notice of Arrival)
  Một thông báo được gửi để báo cho các bên liên quan rằng lô hàng sắp đến.
• Shipper
  Bên gửi hàng. Còn được gọi là “người gửi hàng” (consignor).
• Telex Release
  Lệnh giao hàng điện tử trong vận tải đường biển, cho phép nhận hàng mà không cần xuất trình Vận đơn bản cứng (Bill of Lading).
• W/M
  Khối lượng/Thể tích: phương pháp tính cước vận tải dựa trên khối lượng hoặc thể tích, lấy giá trị cao hơn.

Bạn muốn biết thêm?

Nếu bạn có thuật ngữ nào chưa hiểu thì cũng đừng lo lắng Chỉ cần liên hệ, và chúng tôi sẽ sẵn lòng giải thích. Logistics không phức tạp đến vậy đâu.

Liên hệ